ਇਹ ਪੋਸਟ ਗਲੋਬਲ ਵੌਇਸਿਜ਼ ਦੀ ਨਵੰਬਰ 2026 ਸਪੌਟਲਾਈਟ ਲੜੀ, “ਨਿਆਂ ਇੱਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਵਜੋਂ” ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਪੌਟਲਾਈਟ ਵਿੱਚ ਗਲੋਬਲ ਵੌਇਸਿਜ਼, ਦ ਹੇਗ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਫਾਰ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਆਫ ਲਾਅ (HiiL) ਨਾਲ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮਾਜ ਲਈ ਨਿਆਂ ਕਿਵੇਂ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਸਰੋਤ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਲਿੰਕ ਰਾਹੀਂ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਇਸ ਕਵਰੇਜ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਕਿੱਤੋ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੜਕਾਂ ਅਤੇ ਚੌਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਰਚ ਤੇ ਧਰਨੇ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਬਜਟ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹੋਵੇਨੇਸ ਐਨ ਆਕਸੀਓਨ (ਯੂਥ ਇਨ ਐਕਸ਼ਨ) ਰਣਨੀਤੀ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਡੈਨੀਅਲ ਨੋਬੋਆ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਇਕਵਾਡੋਰ ਵਿੱਚ ਸਮੂਹਿਕ ਲਾਮਬੰਦੀ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਢੰਗ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵੱਖਰੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਅਜਿਹੇ ਸਮਾਗਮਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਇਕਵਾਡੋਰ ਦੇ ਮੂਲਵਾਸੀ ਕੌਮੀਅਤਾਂ ਦੇ ਸੰਘ (CONAIE); ਇਕਵਾਡੋਰ ਕਨਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਫ੍ਰੀ ਟਰੇਡ ਯੂਨੀਅਨ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨਜ਼ (CEOSL), ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਵਰਕਰਜ਼ ਫਰੰਟ (FUT) ਅਤੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਅਨ ਆਫ ਐਜੂਕੇਟਰਜ਼ (UNE) ਵਰਗੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਯੂਨੀਅਨ ਸਮੂਹਾਂ; ਅਤੇ ਨਾਰੀਵਾਦੀ, ਖਣਨ-ਵਿਰੋਧੀ ਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨਵਾਦੀ ਅੰਦੋਲਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ।
ਪਰ ਸ਼ਨੀਵਾਰ, 10 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਦੀ ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਇਕਵਾਡੋਰ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਨੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਲਾਮਬੰਦੀ ਦੇਖੀ। ਉਹ ਸੈਂਟਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਬਾਹਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਕਿੱਤੋ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕੇਂਦਰ ਵੱਲ ਮਾਰਚ ਕੀਤਾ। ਇਸਦਾ ਸੱਦਾ ਆਟੋਨੋਮਸ ਰਜ਼ਿਸਟੈਂਸ ਫਰੰਟ (FARO) ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਕਈ ਸਮੂਹ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
ਕਿੱਤੋ ਵਿੱਚ ਜੋ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਹੈ:
ਮਾਰਚ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖਿੰਡ ਜਾਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਫਿਰ ਵੀ ਭੀੜ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਘੇਰੇ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਡੈਨੀਅਲ ਨੋਬੋਆ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿਰੁੱਧ ਨਾਅਰੇ ਗੂੰਜਾਉਂਦੀ ਹੋਈ ਕਿੱਤੋ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਉੱਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। @teleSURtv
— ਏਲੇਨਾ ਰੋਡਰਿਗੇਜ਼ ਯਾਨੇਜ਼ (@ElenaDeQuito), 10 ਅਕਤੂਬਰ 2026
ਕਿੱਤੋ ਵਿੱਚ ਜੋ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਹੈ: ਮਾਰਚ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਕੇ ਭੀੜ ਨੂੰ ਖਿੰਡ ਜਾਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਫਿਰ ਵੀ ਵੱਡੀ ਭੀੜ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੰਦੀ ਅਤੇ ਡੈਨੀਅਲ ਨੋਬੋਆ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿਰੁੱਧ ਨਾਅਰੇ ਲਾਉਂਦੀ ਹੋਈ ਕਿੱਤੋ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ’ਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ।
ਕਿੱਤੋ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਸੜਕਾਂ ’ਤੇ ਉਤਰ ਕੇ ਜਨਤਕ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਵਿਗੜਦੀ ਹਾਲਤ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁੱਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੀ ਸਮਾਨ ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਘਾਟ, ਸਰਕਾਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀਆਂ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਘੱਟ ਰੁਜ਼ਗਾਰ, ਅਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਟਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜਬਰੀ ਗੁੰਮਸ਼ੁਦਗੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਅਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਵਿੱਚ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਦਖ਼ਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦਾ ਵੀ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਢਾਂਚਾਗਤ ਨਾਕਾਮੀਆਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਲਾਮਬੰਦੀ ਨੂੰ ਹਵਾ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ
ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਸਟੈਟਿਸਟਿਕਸ ਐਂਡ ਸੈਂਸਸ (INEC) ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਕਵਾਡੋਰ ਦੇ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 40% ਦੀ ਉਮਰ 15 ਤੋਂ 24 ਸਾਲ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ। ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੁਜ਼ਗਾਰ, ਮੌਕਿਆਂ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਜੀਵਨ-ਗੁਜ਼ਾਰੇ ਦੀ ਉੱਚੀ ਲਾਗਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਹਨ ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ 30 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਨੋਬੋਆ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ “ਯੂਥ ਇਨ ਐਕਸ਼ਨ” ਦਾ ਤੀਜਾ ਪੜਾਅ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਪਹਿਲ 18-29 ਸਾਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਮਹੀਨੇ USD 400 ਤਨਖ਼ਾਹ ਵਾਲੀਆਂ 2 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀਆਂ ਆਰਜ਼ੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਈ ਅਕਾਦਮਿਕਾਂ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਨੇ ਇਸ ਕਦਮ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸੋਚ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਸਾਬਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਵਿੱਚ ਬੇਅਸਰ ਹੈ।
ਨਵੰਬਰ 2025 ਵਿੱਚ ਇਕਵਾਡੋਰ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ 2026 ਦੇ ਬਜਟ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ, ਪੌਲੀਟੈਕਨਿਕ ਸਕੂਲਾਂ, ਸਾਂਝੇ ਵਿੱਤ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪੋਸਟਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਲਈ ਰੱਖੇ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ USD 99 ਮਿਲੀਅਨ ਦੀ ਕਟੌਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਕਮੀ ਦਾ ਅਸਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਜ਼ੀਫ਼ੇ ਨਾ ਮਿਲਣ, ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨਿਵੇਸ਼ ਨਾ ਹੋਣ ਅਤੇ ਮੁਫ਼ਤ ਸਰਕਾਰੀ ਉੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲੇ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਸੀਟਾਂ ਘਟਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ। ਇਕਵਾਡੋਰ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 26 ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਅਧਿਕਾਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਜੋਂ ਨਾਅਰੇ
ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਮਾਰਚ ਦੌਰਾਨ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ “ਨੋਬੋਆ ਬਾਹਰ ਜਾਓ, ਬਾਹਰ ਜਾਓ,” “ਜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚੈਨ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ,” ਅਤੇ “ਨੋਬੋਆ, ਫਾਸ਼ੀਵਾਦੀ” ਵਰਗੇ ਨਾਅਰੇ ਲਾਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਸਰਕਾਰ ਵਿਰੁੱਧ ਗੁੱਸਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੱਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਨਾਕਾਮ ਰਹੀ ਹੈ।
ਮਾੜੇ ਜਨਤਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਵਿਰੋਧ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਹੱਦੋਂ ਵੱਧ ਹਿੰਸਾ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਆ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਪੋਸਟ ਕੀਤੀਆਂ ਕਈ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਵਿਰੁੱਧ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਸਰੀਰਕ ਹਮਲੇ ਕੈਦ ਹੋਏ।
teleSUR ਦੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਏਲੇਨਾ ਰੋਡਰਿਗੇਜ਼ ਯਾਨੇਜ਼ ਨੇ X ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਤਜਰਬਾ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ:
ਮੈਂ ਪ੍ਰੈੱਸ ਵਿਰੁੱਧ ਪੁਲਿਸ ਹਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦੱਸ ਕੇ ਅੱਕ ਚੁੱਕੀ ਹਾਂ। ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਨੌਜਵਾਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁੱਟਣ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਦਰਜ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਡੰਡਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਦੱਸਣ ਲਈ teleSUR ਦਾ ਮਾਈਕ੍ਰੋਫੋਨ ਦਿਖਾਇਆ। ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਡੰਡਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਾਈਕ੍ਰੋਫੋਨ ਟੁੱਟ ਗਿਆ।
ਅਸੀਂ ਪੱਤਰਕਾਰ ਖ਼ਬਰ ਨਹੀਂ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ। ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੱਲ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਪਾਤਰ ਨਹੀਂ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ। ਮੈਂ ਸੜਕਾਂ ਉੱਤੇ ਇਸ ਲਈ ਹਾਂ ਕਿ ਜੋ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸ ਸਕਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਦਰਜ ਕਰ ਸਕਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੋਈ ਨਾ ਦੇਖੇ।
ਅਤੇ ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲਗਾਤਾਰ ਡੰਡੇ ਮਾਰ ਕੇ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਬੇਰਹਿਮੀ ਦਰਜ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕ ਲੈਣਗੇ, ਮੇਰਾ ਮਾਈਕ੍ਰੋਫੋਨ ਪਾਸੇ ਕਰਵਾ ਦੇਣਗੇ ਜਾਂ ਮੈਨੂੰ ਕਈ ਬਲਾਕ ਪਿੱਛੇ ਧੱਕ ਦੇਣਗੇ ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਉੱਥੋਂ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਕਰਾਂ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ‘ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ’ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗ਼ਲਤ ਹਨ।
ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਹਮਲੇ ਬੰਦ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਬਾਰੇ ਡੰਡੇ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਸੌਦੇਬਾਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ।
— ਏਲੇਨਾ ਰੋਡਰਿਗੇਜ਼ ਯਾਨੇਜ਼ (@ElenaDeQuito), 11 ਅਕਤੂਬਰ 2026
ਮੈਂ ਪ੍ਰੈੱਸ ਵਿਰੁੱਧ ਪੁਲਿਸ ਹਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦੱਸ ਕੇ ਅੱਕ ਚੁੱਕੀ ਹਾਂ। ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਨੌਜਵਾਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁੱਟਣ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਦਰਜ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਸਿਰ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਡੰਡਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਦੱਸਣ ਲਈ teleSUR ਦਾ ਮਾਈਕ੍ਰੋਫੋਨ ਉੱਪਰ ਕੀਤਾ। ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਡੰਡਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਾਈਕ੍ਰੋਫੋਨ ਟੁੱਟ ਗਿਆ।
ਅਸੀਂ ਪੱਤਰਕਾਰ ਖ਼ਬਰ ਨਹੀਂ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ। ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਗੱਲ ਦਾ ਕੇਂਦਰੀ ਪਾਤਰ ਨਹੀਂ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ। ਮੈਂ ਸੜਕਾਂ ਉੱਤੇ ਇਸ ਲਈ ਹਾਂ ਕਿ ਜੋ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸ ਸਕਾਂ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਦਰਜ ਕਰ ਸਕਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੋਈ ਨਾ ਦੇਖੇ।
ਅਤੇ ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤਾਕਤ ਵਰਤ ਕੇ—ਲਗਾਤਾਰ ਡੰਡੇ ਮਾਰ ਕੇ—ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਬੇਰਹਿਮੀ ਦਰਜ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕ ਲੈਣਗੇ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮਾਈਕ੍ਰੋਫੋਨ ਪਾਸੇ ਰੱਖਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦੇਣਗੇ ਜਾਂ ਮੈਨੂੰ ਕਈ ਬਲਾਕ ਪਿੱਛੇ ਧੱਕ ਦੇਣਗੇ ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਉੱਥੋਂ ਪੱਤਰਕਾਰੀ ਕਰਾਂ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ‘ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ’ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗ਼ਲਤ ਹਨ।
ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਹਮਲੇ ਬੰਦ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਬਾਰੇ ਡੰਡੇ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਸੌਦੇਬਾਜ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ।
ਕੈਥੋਲਿਕ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਇਕਵਾਡੋਰ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸੰਘ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਤਾਰੀ ਉਲਕੁਆਂਗੋ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਇਹ ਲਾਮਬੰਦੀਆਂ “ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੁਰੂਆਤ” ਹਨ।
10 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਰਚਾਂ ਅਤੇ ਧਰਨਿਆਂ ਨਾਲ ਸੜਕਾਂ ਉੱਤੇ ਥਾਂ ਬਣਾਈ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਾਉਣ ਲਈ ਕਲਾ ਵੀ ਵਰਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੀਤ ਗਾਏ, ਸਾਜ਼ ਵਜਾਏ, ਮਾਸਕ ਪਾਏ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੁਸ਼ਾਕਾਂ ਪਹਿਨੀਆਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਕਹਿਣ ਲਈ ਹਿੰਸਾ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਬਾਉਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਕਰਨ ਲਈ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਭੇਜ ਕੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। ਸਰਕਾਰੀ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ—ਦਮ ਘੁੱਟਣ, ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਣ ਅਤੇ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦਰਜਨਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ—ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਫੈਲ ਗਈ। ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਕਰੜੀ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸੜਕਾਂ ਉੱਤੇ ਮੁੜ ਆਉਣਗੇ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਹਟਣਗੇ।
ਇਕਵਾਡੋਰ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਉੱਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਮੋਹਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਹਿੰਸਕ ਦਮਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਮਾਜਿਕ ਰਾਜ ਦੇ ਸੰਕਟ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਰਾਜ ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣ ਦਾ ਸਬੂਤ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਸਿਆਸੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਵਾਹਕਾਂ ਵਜੋਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।
‘ਕੱਚ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹੀ’—ਜਿਸਨੂੰ ਸਮਾਜ ਨੇ ਬਚਾ ਕੇ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ—ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਵਿਰੋਧਾਭਾਸਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਉਹ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।