ਇਹ ਇੰਟਰਵਿਊ ਡਿਜੀਟਲ ਸਪਾਰਕ ਗ੍ਰਾਂਟ ਯੋਜਨਾ ਤੋਂ ਗ੍ਰਾਂਟ ਲੈਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁਝ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਉੱਤੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਉਣ ਵਾਲੀ ਲੜੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਰੀਜਨਲ ਸਪੋਰਟ ਮਕੈਨਿਜ਼ਮ EECA ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੇਟਾਮਾਰਫੋਸਿਸ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਟੈਕਸੂਪ ਨੇ ਸਿਵਿਕਸ ਨਾਲ ਭਾਈਵਾਲੀ ਵਿੱਚ, ਗਲੋਬਲ ਸਾਊਥ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਸੀ ਇਨੀਸ਼ੀਏਟਿਵ (DDI) ਤਹਿਤ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੱਗਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨ ਦੇ ਇਕ ਸਮਝੌਤੇ ਤਹਿਤ ਗਲੋਬਲ ਵੌਇਸਿਜ਼ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਮੋਂਟੇਨੇਗਰੋ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ (EU) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਫਿਲਹਾਲ ਟੀਚਾ 2028 ਤੱਕ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਦਾ ਹੈ। ਯੂਰਪ ਲਈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਆਰਥਿਕ ਕਮਿਸ਼ਨ (UNECE) ਦੀ 2025 ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਮੁਤਾਬਕ, ਦੇਸ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸਬੰਧੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਨਿਯਮਕ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕੌਮੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਨੂੰ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ (EU) ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਢਾਲਣ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਤਰੱਕੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਪਰ ਕੂੜਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਰੀਸਾਈਕਲਿੰਗ ਦੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਦਰ ਸਮੇਤ ਕੁਝ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਅਜੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਇਹ ਦਰ 2% ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ, ਜੋ EU ਦੇ 50% ਦੇ ਟੀਚੇ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਹੇਠਾਂ ਹੈ।
ਆਸਟਰੀਆ ਦੇ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਥੌਮਸ ਵਾਈਟਜ਼ (ਗ੍ਰੀਨਜ਼/EFA), ਜੋ EU-ਮੋਂਟੇਨੇਗਰੋ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਸੰਸਦੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਵਫ਼ਦ ਦੇ ਮੁਖੀ ਹਨ, ਨੇ ਦਿ ਨਿਊ ਯੂਨੀਅਨ ਪੋਸਟ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਇਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੋਂਟੇਨੇਗਰੋ ਵਿੱਚ “ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਸੁਧਾਰ” ਹੋਏ ਹਨ। ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਗ਼ੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਕੂੜਾ ਸੁੱਟਣ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਬੰਦ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ: “ਇੰਨੇ ਛੋਟੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਇਹ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ। ਪਰ ਉੱਥੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹੋਰ 500 ਥਾਵਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਜੇ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਉਮੀਦ ਕਰੀਏ ਕਿ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦੇਣ, ਤਾਂ ਇਹ ਅਸੰਭਵ ਹੋਵੇਗਾ।”
ਜਦੋਂ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਮੋਂਟੇਨੇਗਰੋ ਟੀਚੇ ਦੇ ਹੋਰ ਨੇੜੇ ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕੂੜਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਕਾਬੂ ਹੇਠ ਲਿਆ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਆਮ ਨਾਗਰਿਕ ਅੱਜ ਹੀ ਹਾਲਾਤ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਅਮਲੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕ ਰਹੇ ਹਨ।
ਡਿਜੀਟਲ ਸਪਾਰਕ ਦੀ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਇਕ ਸੰਸਥਾ, ਏਕੋਗਾਰਡ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੇਕਾਂ ਲੋਕਾਂ ਬਾਰੇ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਕੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਮੋਂਟੇਨੇਗਰੋ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਾਫ਼ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਗਲੋਬਲ ਵੌਇਸਿਜ਼ ਨੇ ਡਿਜੀਟਲ ਸਪਾਰਕ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਭਾਈਚਾਰਕ ਪਹਿਲ ਦੇ ਅਸਰ ਬਾਰੇ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਜਨਰਲ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸੇਨਾਦ ਪੇਪਿਚ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ।
ਗਲੋਬਲ ਵੌਇਸਿਜ਼ (GV): ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸੰਸਥਾ ਬਾਰੇ ਅਤੇ ਇਹ ਦੱਸੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਡਿਜੀਟਲ ਸਪਾਰਕ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ।
ਸੇਨਾਦ ਪੇਪਿਚ (SP): ਏਕੋਗਾਰਡ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕਈ ਸਾਲ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਕੇ ਬਣੀ ਹੈ। ਇਹ ਓਚਿਸਟੀਮੋ ਰੋਝਾਏ ਪਹਿਲ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਭਰੀ, ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ 6 ਸਾਲ ਤੱਕ ਕਾਰਵਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਭਾਈਚਾਰਾ ਬਣਾਇਆ। ਅਸੀਂ ਗ਼ੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਕੂੜਾ ਸੁੱਟਣ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਾਡਾ ਕੰਮ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਤੱਕ ਫੈਲ ਗਿਆ।
ਅਸੀਂ ਸਫ਼ਾਈ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਚਲਾਈਆਂ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲਾਸ਼ੇਰੀ ਦਿੱਤੀ।
ਅਸੀਂ ਡਿਜੀਟਲ ਸਪਾਰਕ ਨਾਲ ਇਸ ਲਈ ਜੁੜੇ ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਜ਼ਮੀਨੀ ਕੰਮ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਡਿਜੀਟਲ ਸਾਧਨਾਂ ਅਤੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ। ਸਾਨੂੰ ਉਮੀਦ ਸੀ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਮੁਕੰਮਲ ਤਸਵੀਰ ਦਿਖਾ ਸਕਾਂਗੇ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦਾ ਢੰਗ ਬਦਲ ਸਕਾਂਗੇ। ਏਕੋਮਾਪਾ ਇਸੇ ਵਿਚਾਰ ਤੋਂ ਸਾਡੇ ਕੰਮ ਦੇ ਸੁਭਾਵਿਕ ਅਗਲੇ ਕਦਮ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰਿਆ।
GV: ਤੁਹਾਡੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਕਿਹੜੀ ਸਮੱਸਿਆ ਜਾਂ ਚੁਣੌਤੀ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਆ?
SP: ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਕ ਸਫ਼ਾਈ ਮੁਹਿੰਮ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦੇ ਢੰਗ ਬਾਰੇ ਮੁੜ ਸੋਚਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ। ਅਸੀਂ ਪੇਂਡੂ ਸੜਕ ਦੇ ਕੋਲ ਇਕ ਗ਼ੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਕੂੜੇ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਸਾਫ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਕੋਲ ਆਪਣਾ ਕੂੜਾ ਸੁੱਟਣ ਲਈ ਕੋਈ ਢੁਕਵੀਂ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕੂੜਾ ਨਿਪਟਾਰਾ ਥਾਂ ਲਗਭਗ 6 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸੀ।
ਸਫ਼ਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸੀਂ ਉੱਥੇ ਕੂੜੇ ਦਾ ਕੰਟੇਨਰ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਹੱਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। 3 ਸਾਲ ਬੀਤ ਗਏ; ਕੰਟੇਨਰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਲੱਗਿਆ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਮੁੜ ਕੂੜਾ ਸੁੱਟਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ।
ਉਸ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਕੂੜਾ ਮੁੜ ਆਉਣ ਨਾਲ ਦੂਜੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਸਾਡਾ ਨਜ਼ਰੀਆ ਬਦਲ ਗਿਆ। ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਹੋਰ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ, ਪੋਸਟਾਂ ਅਤੇ ਚਿੱਠੀਆਂ ਸਨ, ਪਰ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਨਾ ਤਾਂ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਪੂਰਾ ਪਸਾਰਾ ਦੇਖਣ ਦਾ ਕੋਈ ਤਰੀਕਾ ਸੀ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਹ ਸਮਝਣ ਦਾ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਕੂੜਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਕਮੀਆਂ ਨਾਲ ਕੀ ਸਬੰਧ ਹੈ।
ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਕਸ਼ੇ ਉੱਤੇ ਦਰਸਾਉਣਾ ਅਤੇ ਹਰ ਬਸਤੀ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸੀ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਸਥਾਨਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿੱਥੇ ਕੂੜਾ ਨਿਪਟਾਰੇ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕੀ ਬਦਲਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
GV: ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦੌਰਾਨ ਤੁਹਾਡੀ ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਕਿਹੜੇ ਮੁੱਖ ਬਦਲਾਅ ਜਾਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀਆਂ?
SP: ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਏਕੋਗਾਰਡ ਸਫ਼ਾਈ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਸਿੱਖਿਆ ਸਬੰਧੀ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਅਤੇ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਚਲਾਉਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿਵਾਉਂਦੀ ਸੀ। ਡਿਜੀਟਲ ਸਪਾਰਕ ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਦੇਖਿਆ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵਧੇਰੇ ਵਿਵਸਥਿਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਏਕੋਮਾਪਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਗ਼ੈਰਕਾਨੂੰਨੀ ਕੂੜਾ ਸੁੱਟਣ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਦੇ ਨਕਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਹੋਈ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਪੂਰੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਹਾਲਾਤ ਸਮਝਣ ਦਾ ਸਾਧਨ ਬਣ ਗਿਆ। ਅਸੀਂ ਹਰ ਬਸਤੀ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਦੇਖਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਮਿਲੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਵਸਨੀਕਾਂ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਸਕੀਏ।
ਅਸੀਂ ਇਕ ਮਾਡਲ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਕੇ ਹਰ ਬਸਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਕਮੀਆਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰੁਝਾਨ ਪਛਾਣਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਸਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੰਕੜੇ ਕੀ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ।
GV: ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਨੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸੰਸਥਾ ਤੋਂ ਲਾਭ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਉੱਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਪਾਇਆ? ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮਿਸਾਲਾਂ ਦਿਓ।
SP: ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਕੋਲ ਇਕ ਅਮਲੀ ਸਾਧਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦਰਜ ਕਰਨ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤਰੀਕਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਦਲੀਲ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਰਪੇਸ਼ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਸਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਕੀ ਸਬੰਧ ਹੈ।
ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਹੱਲ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਸਾਧਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾਈ ਹੈ।
ਸਥਾਨਕ ਕੂੜਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਬਦਲਾਅ ਸਾਡੇ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਢੰਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਤੇ ਸਥਾਨਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸਾਡੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਬਦਲਾਅ ਆਉਣ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਸਮਾਂ ਲੱਗੇਗਾ।
GV: ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਸਦਕਾ ਡਿਜੀਟਲ ਲੋਕਤੰਤਰ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਲਈ ਥਾਂ ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਡਾ ਆਪਣਾ ਗਿਆਨ, ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਤੇ ਤਜਰਬਾ ਕਿਵੇਂ ਬਦਲਿਆ ਹੈ?
SP: ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਸਿੱਖਿਆ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਸਮੱਸਿਆ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕਿਉਂ ਇਕੱਠੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਇਸ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰਾਂਗੇ ਅਤੇ ਇਹ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਢੰਗ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸਿਖਲਾਈ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਰਹੀ। ਇਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਅਤੇ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਬਾਰੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲ ਕਰਨ ਸਬੰਧੀ ਸੋਚਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਆ ਕਿ ਲੋਕ ਬੇਵੱਸ ਮਹਿਸੂਸ ਨਾ ਕਰਨ।
ਸਾਡੇ ਲਈ ਡਿਜੀਟਲ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਵਸਨੀਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਅਤੇ ਹੱਲ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਸਕਣ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰ ਕੇ, ਜਾਂਚ ਕੇ ਅਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਡੀਆਂ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਹੋਰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਜਵਾਬ ਮੰਗਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।
GV: ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਤੋਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਕੀਮਤੀ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਤਜਰਬੇ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ?
SP: ਸਭ ਤੋਂ ਕੀਮਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਕਿਸੇ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ। ਇਹ ਪੂਰੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰ ਰਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਜ਼ਮੀਨੀ ਕੰਮ, ਵਸਨੀਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਜਾਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੀ।
ਨਕਸ਼ੇ ਉੱਤੇ ਕਿਸੇ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗਣਾ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਸਮਝਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਿਉਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਨਾਲ ਹੀ ਨਜਿੱਠਾਂਗੇ, ਤਾਂ ਉਸੇ ਸਮੱਸਿਆ ਦੇ ਮੁੜ ਆਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਤਜਰਬਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੱਲ ਸੁਝਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਵਾਂਗੇ: ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਨੀ, ਰੁਝਾਨਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰਨਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਨੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਬਦਲਾਅ ਲਈ ਦਬਾਅ ਬਣਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਵਰਤਣਾ।
GV: ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ? ਤੁਸੀਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਕੰਮ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਲਾਗੂ ਕਰੋਗੇ?
SP: ਸਾਡਾ ਅਗਲਾ ਕਦਮ ਆਪਣੀਆਂ ਖੋਜਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਕੂੜਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਤੇ ਹੋਰ ਸਥਾਨਕ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀ ਬਿਹਤਰ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਦਲੀਲ ਦੇਣਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਸਤੀਆਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪਤਾ ਲਾਉਂਦੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਕੀ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਏਕੋਗਾਰਡ ਦੇ ਵਿਆਪਕ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਲਾਗੂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਅਤੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦੇ ਢੰਗ ਵਿੱਚ। ਮੋਂਟੇਨੇਗਰੋ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਅਸੀਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਈਕੋ ਲਾਈਨ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕ ਮੁਹਿੰਮ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਅਤੇ ਇਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਦੇਸ਼-ਪੱਧਰੀ ਮਾਧਿਅਮ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕੀ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਨਤੀਜੇ ਆਉਣ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਹੋਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਅਦਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਾਂਗੇ।